facebook
^Góra strony

  • 1 NIECH BĘDZIE POCHWALONY JEZUS CHRYSTUS
    ************************************************************ SERDECZNIE WITAMY NA STRONIE INTERNETOWEJ PARAFII KONKATEDRALNEJ W SUWAŁKACH. ************************************************************ WSZYSTKIM ODWIEDZAJACYM SZCZĘŚĆ BOŻE. ************************************************************
  • 2 PORZĄDEK MSZY ŚWIĘTYCH
    ************************************************************ NIEDZIELA: 06:00; 07:30; 09:00; 10:30; 12:00; 16:00; 18:00; ************************************************************ DZIEŃ POWSZEDNI: 06:00; 07:00; 08:00; 18:00; 16:00 (pierwsze piątki miesiąca). ************************************************************
  • 3 KANCELARIA PARAFIALNA
    ********************************************************* Godziny otwarcia kancelarii: 09:00 - 11:00; 16:00 - 18:00; *********************************************************
  • 4 ABY MĄDRZEJ ŻYĆ...
    ********************************************************* " JEŚLI KTOŚ SIĘ MODLI, PAN BÓG W NIM ODDYCHA. " Ks. Jan Twardowski ********************************************************* " FALA NAS CIĄGLE UNOSI, TAKIE JEST ŻYCIE. NIE MOŻNA TEGO ZROZUMIEĆ, ANI OSĄDZIĆ, NALEŻY DAĆ SIĘ UNOSIĆ FALI. " Jean Paul Sartre ********************************************************* " BO GDY SENSU JUŻ NIE MA, TO SENS SIĘ ZACZYNA. " Ks. Jan Twardowski ********************************************************* " JEŚLI BÓG JEST NA PIERWSZYM MIEJSCU, WSZYSTKO INNE JEST NA SWOIM MIEJSCU. " św. Augustyn *********************************************************
  • 5 ABY MĄDRZEJ ŻYĆ...
    ********************************************************* " IDŹ PRZEZ ŻYCIE TAK, ABY ŚLADY TWOICH STÓP PRZETRWAŁY CIĘ. " Ks. Bp Jan Chrapek ********************************************************* " KAŻDA WIELKA RZECZ MUSI KOSZTOWAĆ I MUSI BYĆ TRUDNA. TYLKO RZECZY MAŁE I LICHE SĄ ŁATWE. " kard. Stefan Wyszyński ********************************************************* " ŁATWIEJ JEST ISTNIEĆ ZIEMI BEZ SŁOŃCA NIŻ BEZ ŚWIĘTEJ OFIARY MSZY ". św. Ojciec Pio *********************************************************

RZYMSKOKATOLICKA PARAFIA KONKATEDRALNA

pw. Św. ALEKSANDRA w SUWAŁKACH

HISTORIA PARAFII I KOŚCIOŁ

 

Początek parafii świętego Aleksandra sięga 2 czerwca 1710 roku, kiedy to rozpoczęto budowę niewielkiego drewnianego kościoła. Miała to być mała, publiczna kaplica we wsi Suwałki, której budowę ukończono w 1714 r. Początkowo, od roku 1717 była to kaplica filialna Kamedułów Wigierskich pod wezwaniem Świętego Krzyża, zaś od roku 1788 r. drewniana kaplica funkcjonuje jako kościół parafii suwalskiej. Suwałki szybko rozwijały się. Ze wsi kamedulskiej przerodziły się w miasteczko, a mały kościół drewniany nie wystarczał potrzebom miasta

W kronice parafialnej czytamy, że car Aleksander I jadąc do Warszawy na koronację, zauważył chylący się ku ruinie drewniany kościół. Polecił więc wyasygnować poważną sumę, na budowę nowego murowanego kościoła, pod wezwaniem Świętego Aleksandra, papieża i męczennika. Zbiegło się to w czasie z decyzją o utrzymaniu w Suwałkach władz wojewódzkich. Inicjatywa budowy murowanego kościoła zakładała, że będzie to świątynia katedralna.

Kościół został zaprojektowany przez cenionego polskiego architekta, celującego w dojrzałych formach klasycznych Chrystiana Piotra Aignera. W dniu 20 czerwca 1820 r. poświęcono kamień węgielny. Budowa kościoła trwała do 1826 r., natomiast 14 września 1829 r. w nowo zbudowanym kościele odprawiona została pierwsza Msza święta.

14 września 1845 Biskup Sejneński Paweł Straszyński konsekrował kościół pod wezwaniem Św. Aleksandra. Niedługo później architekt warszawski Henryk Marconi podjął przebudowę świątyni, wprowadzając wiele zmian. Wiązało się to z koniecznością powiększenia świąrni, ponieważ z roku na rok przybywało co raz więcej wiernych. W 1856 roku nad fasadą nadbudowano wieże, powiększono półkoliste okna, naprawiono dach i strop. W 1881 dostawiono do wchodniej elewacji kościoła kaplicę pw. Zbawiciela Jezusa Chrystusa, natomiast w 1883 roku dobudowano do elewacji zachodniej kaplicę pw. św. Anny, natomiast w 1888 roku wybudowano za prezbiterium zakrystię. 

 

 

 

 

 

 

 

A tak, w swoich zapiskach historycznych, pewne wydarzenie jakie miało miejsce w nocy z 24 na 25 grudnia 1918 opisuje obceny Proboszcz ks. Stanisław Szczęsnowicz: kiedy odprawiałem pasterkę za pozwoleniem Niemców, zgraja żołdaków uzbrojonych w karabiny napadła na kościół i poczęła ostrzeliwać go, a kiedy wdarli się do środka, poczęli wkładać bagnety na karabiny i przypuścili szturm do kilkutysięcznej modlącej się rzeszy. Możecie Panowie wyobrazić sobie, co się w kościele działo. Naród odchodził prawie od zmysłów, wdrapywał się na ołtarze, wdzierał się na okna i przez okna wyskakiwał na ulice, ale trafił z deszczu pod rynnę, bo tam żołnierze wytoczyli karabiny maszynowe i poczęli ostrzeliwać ulice, wobec czego naród począł na powrót tłoczyć się do kościoła. Na drugi dzień zanieśliśmy uroczysty protest ustnie i na piśmie. Połączyły się z nami wszystkie wyznania, nawet Żydzi, a Niemcy rozstrzygnęli sprawę prawdziwym sądem salomonowym: „ha, trudno, źle zrobili żołnierze, że strzelali, ale źle zrobił naród, bo po co uciekał”. 
W 1919 roku w kościele odbywały się uroczystości włączenia Suwałk w granice odrodzonej Polski. 

 

 

 

 

 

 

 

Przez następne sto lat Suwałki oraz parafia pod wezwaniem Świętego Aleksandra dynamicznie się rozwijały. Wprawdzie nie ominęły Suwałk wydarzenia związane z powstaniem styczniowym, a mieszkańcy angażowali się w działania zbrojne, to jednak ludność miasta stopniowo się powiększała. Na terenie miasta osiedlało się coraz więcej Staroobrzędowców, Żydów, Protestantów. Kościół parafialny pełnił funkcję religijnej wizytówki miasta, które było czwartym pod względem ludności miastem Królestwa Polskiego.

W nocy z 22 na 23 października 1944 r. Niemcy zaminowali kościół i całkowicie zniszczyli obie wieże, stropy i dach. Po wojnie dzięki staraniom Księdza Proboszcza Prałata Bolesława Gumowskiego i mieszkańców miasta odbudowano zniszczenia, choć decyzję o odbudowaniu wież odsunięto w czasie.

 

 

      

 

 

 

 

 

 

W dniu 4 sierpnia 1963 roku Ksiądz Prałat Bolesław Gumowski sprowadził dwa nowe dzwony wykonane w odlewni w Węgrowie. Zostały one umieszczone w dwóch wieżach odbudowanych w 1961 roku. Jeden o wadze 840 kg „Witold" oraz drugi o wadze 200 kg „Józef”. Tego samego dnia rano Jego Ekscelencja Ksiądz Biskup Ordynariusz Aleksander Mościcki przy udziale wiernych uroczyście konsekrował nowe dzwony.Dopiero w roku 1961 zapadła decyzja o odbudowie wież kościelnych. Miejscowy murarz Franciszek Machiewicz wraz z czterema pracownikami od 5 sierpnia do 21 listopada 1961 r. odbudował obydwie wieże. Zanim ostatecznie ukończono prace rekonstrukcyjne na wieży zawieszono ocalały z wojny spiżowy dzwon, ufundowany przed wojną w 1924 roku przez właściciela suwalskiego browaru Wacława Kunca. Dnia 7 października 1961 roku dzwon o imieniu „Wacław” został ponownie zawieszony na wieży i odtąd nieustannie towarzyszy wszystkim ważnym uroczystościom parafialnym.

 

  

W sierpniu 1967 roku wyremontowane zostały 25 głosowe organy. 

        

Rok rocznie do 1968, staraniem księdza proboszcza Kazimierza Aleksandra Hamerszmita zamawiane były i oprawiane po 2 witraże, których wykonanie zlecono firmie Józefa Olszewskiego z Warszawy. Szczególnym zainteresowaniem wśród wiernych, cieszył się witraż przedstawiający Błogosławionego Maksymiliana Marię Kolbego, ufundowany przez więźnia obozu koncentracyjnego w Dachau - Ks. Kazimierza Hamerszmita, w podzięce za uwolnienie z obozu. Dlatego nisko nad winklem z literą „P” wkomponowany został numer obozowy ocalałego księdza 22575. W czternastu witrażach znajdują się następujące przedstawienia: Chrzest Polski, Śluby Jana Kazimierza, Królowa Jadwiga, Święty Wojciech, Święty Stanisław Biskup, Święty Kazimierz, Święty Jan Kanty, Święty Maksymilian Maria Kolbe, Błogosławiona Kinga, Błogosławiona Bronisława, Matka Boska Częstochowska, Matka Boska Ostrobramska, a także w zwieńczeniu nawy głównej nad ołtarzem Herb Suwałk.

 

            

W roku 1992. Ojciec święty Jan Paweł II bullą Totus Tuus Poloniae Populus erygując powstanie nowej diecezji z siedzibą biskupa w Ełku, podniósł kościół św. Aleksandra w Suwałkach do godności Konkatedry w nowopowstałej diecezji ełckiej. Pierwszym Biskupem Ełckim został Ks. Biskup Wojciech Ziemba, wcześniej biskup pomocniczy Diecezji Warmińskiej. Kanonicznego objęcia diecezji dokonał w dniu jej erekcji. Działo się to w czasie, kiedy posługę proboszcza suwalskiej konkatedralnej parafii pełnił Ksiądz Prałat Przemysław Rogowski.

        

Dnia 4 lipca 2002 roku o godz. 13:15, nad miastem rozszalała się wichura. Żywioł spustoszył centrum Suwałk, poczynił szkody w parku Konstytucji 3 maja. Niszcząca siła nie miała względu również na miejsce święte. Z kościoła pod wezwaniem Św. Aleksandra żywioł zerwał dach i wprowadził wiele zniszczeń wewnątrz świątyni. Towarzyszący wichurze deszcz przedostał się przez ubytki po zerwanych połaciach dachu do środka, zalewając nawy boczne. Po wstępnym zabezpieczeniu kościoła, oszacowaniu strat, bardzo szybko przygotowano plan naprawczy. Od 12 lipca rozpoczęto najkonieczniejsze prace, które bardzo szybko przekształciły się w gruntowny remont świątyni.

        

       W 2003 roku zakończono prace związane z położeniem nowego dachu, założeniem nowej instalacji elektrycznej w całym kościele. Zainstalowany nowy system zagłaśniający, a także założono system elektronicznego monitorowania, zabezpieczający przed włamaniem. Ukończyszczy prace zabezpieczające i rekonstrukcyjne wewnątrz świątyni Ksiądz Proboszcz Prałat Ryszard Gwiadowski zainicłował remont zewnętrznej elewacji począwszy od remontu frontonu z wieżami. Remontu doczekała się cała elewacja zewnętrzna. Dodatkowo wykonan została iluminacja dzięki, czemu po zmroku Kościół równie pięknie się prezentuje.

        

 

 OPIS WNĘTRZA KOŚCIOŁ

 Klasycystyczny Kościół usytuowany w centrum Suwałk, w północnej pierzei rynku (Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego), zwrócony prezbiterium na północ. Poprzedzony szerokimi schodami ujętymi ławami, na których stoją kamienne figury św. Benedykta i św. Romualda. 

      

 Na rzucie krzyża, dwuwieżowy, o prostopadłościennym korpusie nawowym poprzedzonym od frontu masywnym portykiem, z dwiema kaplicami bocznymi i zakrystią za prezbiterium złożoną z trójbocznie zamkniętej parterowej części środkowej i dwóch piętrowych aneksów bocznych. Murowany z cegły, dach pobity blachą. Przed fasadą portyk złożony z sześciu toskańskich kolumn dźwigających belkowanie z fryzem metopowo-tryglifowym i trójkątny naczółek obwiedziony gzymsem. W narożach trójkondygnacyjne, czworoboczne wieże nakryte dzwonowatymi hełmami, przeprute w dwóch górnych kondygnacjach arkadowymi otworami głosowymi. Kondygnacje wież rozdzielone belkowaniem (w najniższej kondygnacji z gzymsem kroksztynowym); ściany najwyższych kondygnacji podzielone pilastrami toskańskimi wspartymi na gzymsie podokiennym. Pomiędzy wieżami ściana z półkolistym oknem zwieńczona profilowanym gzymsem i trójkątnym naczółkiem. Boczne elewacje korpusu głównego i kaplic podzielone pilastrami toskańskimi dźwigającymi belkowanie z fryzem tryglifowo-metopowym, przeprute prostokątnymi oknami zamkniętymi półkoliście, pomiędzy którymi biegnie profilowany gzyms.

Elewacja tylna w partii prezbiterium zwieńczona fryzem z gzymsem na kroksztynach i trójkątnym szczytem, przepruta dużym półkolistym oknem witrażowym. Boczne aneksy zakrystii obwiedzione profilowanym gzymsem kordonowym i belkowaniem z fryzem tryglifowo-metopowym.


Ołtarz to najgłówniejsze miejsce w kościele. Ołtarz centralny, w nawie głównej umieszczony jest na wysokim cokole. Jest to przykład sztuki klasycystycznej z pierwszej połowy XIX w.

                         

W Ołtarzy Głównym umieszczono dwa obrazy. W środku znajduje się obraz Matki Bożej Niepokalanej z XIX w. pędzla Anny Czartoryskiej.Drugi obraz przedstawia Św. Aleksandra, papieża męczennika. Znajduje się za ścianką cokołu. Dzięki mechanizmowi linowemu w ołtarzu głównym możemy oglądać wymiennie dwa obrazy. Przedstawienie Św. Aleksandra namalowane zostało w stylu romantycznym w pierwszej połowie XIX stulecia. Święty ukazany jest na chmurze, z uniesionymi rękami. W prawej dłoni trzyma palmę męczeńską, u stóp znajduje się tiara i feruła. Poniżej ukazana jest scena męczeńska.

                          

Po obu stronach ołtarza zakomponowane są kolumny z korynckimi głowicami, pasy z akantowych gałązek i na flankach, pilastry. Ołtarz dopełniają figury św. Piotra (z lewej) i św. Pawła (po prawej stronie).
Na fryzie widzimy insygnia papieskie: podwójny krzyż, pastorał i tiara. Wyżej jest frontonik z okiem opatrzności w tympanonie, zwieńczony krzyżem. Po bokach owego figury Św. Maryi i Św. Jana. Pod łukiem sklepienia, w północnej ścianie, za ołtarzem umieszczony został witraż z herbem Suwałk, przedstawiający na czerwonym tle Św. Rocha i  Romualda w srebrnych szatach, między którymi znajdują się trzy zielone góry. Na najwyższej górze umieszczony jest złoty krzyż, a u jego podstawy - złota korona. Św. Roch (z lewej strony herbowej) wsparty jest o czarną laskę, a u jego stóp znajduje się czarny pies.

Na ścianie zachodniej przy prezbiterium znajduje się klasycystyczna ambona z pierwszej połowy XIX w.; ośmioboczny korpus z rozetami na płycinach, wyżej - Tablica Przykazań i baldachim ze srebrną gołębicą na spodzie, obramiony lambrekinem.

      

We wschodniej kapliczce przy prezbiterium, niewidocznej z nawy głównej, znajduje się obraz ikony św. Trójca - malowidło na blasze. W kapliczce zachodniej zwracają uwagę obrazy suwalskiego malarza, Kazimierza Górnickiego: Chrystus dźwigający krzyż (1877 r.) i Matka Boża Anielska(1878 r.). W zachodniej kapliczce przy prezbiterium znajduje się obraz przedstawiający jedenaście zakonnic z Nowogródka, wśród nich Błogosławiona siostra Kanizja z Suwałk, rozstrzelanych przez Niemców w 1943 roku

     

W klasycystycznym ołtarzu z pierwszej połowy XIX w. w nawie zachodniej umieszczony jest obraz Matki Bożej Szkaplerznej z początku XIX stulecia, najprawdopodobniej pędzla Franciszka Smuglewicza. W zwieńczeniu - owalny obraz św. Józefa z Dzieciątkiem (XIX w.).

   

Kaplica zachodnia jest pod wezwaniem Św. Anny. Obraz główny w klasycystycznym ołtarzu pochodzi z drugiej połowy XIX w. i przedstawia Matkę Bożą jako dziecko oraz Jej rodziców: Św. Annę i Św. Joachima. W zwieńczeniu owalny obraz apostoła Św. Tadeusza Judy (XX w.), na południowej ścianie bocznej widzimy obrazy Chrystus przed Kajfaszem, a na ścianie północnej Naigrywanie. Są to wierne kopie siedemnastowiecznych obrazów barokowych wykonane najprawdopodobniej także w siedemnastym wieku.  

 

Kaplica wschodnia Pana Jezusa, nazywana jest powszechnie kaplicą Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Klasycystyczny ołtarz pochodzi z drugiej połowy XIX wieku. W części centralnej znajduje się nisza, a w niej Chrystus na krzyżu (stiuk). W tej kaplicy podczas triduum paschalnego przygotowywana jest ciemnica. Po bokach, na konsolach umieszczone są stiukowe rzeźby. Z prawej strony heraldycznej postać Maryi, z drugiej Św. Jana. Ciekawie prezentuje się flankowanie ołtarza: korynckie kolumienki na tle zdwojonych korynckich pilastrów. Na przedłużeniu - złocone szyszki. W zwieńczeniu z krzyżem na szczycie widzimy owalny obraz przedstawiający Św. Andrzeja Bobolę, pędzla Reginy Kondrackiej, wykonany po II wojnie światowej. Na flankach - pilasterki zakończone szyszkami.

W tej samej kaplicy na ścianie południowej obraz Madonna apokaliptyczna – gwasz na desce, prawdopodobnie początek XX w., autor nieznany. Na ścianie północnej XVII wieczny obraz olejny na płótnie Ukrzyżowanie w ramie z XVIII w. Po prawej stronie Chrystusa ukazany jest anioł z kielichem, do którego płynie krew z rany Ukrzyżowanego. Poniżej Maryja z opuszczona głową i rękami uniesionymi w górę, również Św. Maria Magdalena, obok Św. Jan Ewangelista. W tle słabo widoczne mury Jerozolimy.

W klasycystycznym ołtarzu nawy wschodniej pochodzącym z pierwszej połowy XIX wieku, w części centralnej znajduje się obraz Św. Antoniego Padewskiego namalowany przez B. Rutkowskiego w 1959 roku. W zwieńczeniu widzimy owalny obraz św. Franciszka z Asyżu.

Nawa główna zaakcentowana jest efektowną kolumnadą jońską, z wyrazistym gzymsem i konsolkami. Sklepienie kolebkowe z gurtami wykonane zostało po II wojnie.

            

We wschodniej nawie przy południowej ścianie, znajduje się zabytkowy neobarokowy konfesjonał z drugiej połowy XIX w. Konfesjonał to miejsce sprawowania sakramentu pokuty. Jest to specjalne miejsce – tron dla kapłana, od 1614 roku połączone z kratką oddzielającą penitenta od szafarza, dzisiaj zwykle w mniej lub bardziej zamkniętej obudowie. Poznać go łatwo po złoconych szyszkach umieszczonych na baldachimie z wyrazistym gzymsem i konsolkami. Sklepienie kolebkowe z gurtami wykonane zostało po II wojnie. Przy południowej ścianie nawy zachodniej, znajduje się drugi zabytkowy konfesjonał.

W tym dużym kościele o ścianach pomalowanych na biało stoją siedemdziesiąt cztery ławki. Ustawione są w czterech rzędach.

                               

Na ścianach wokół kościoła umieszczono stacje drogi krzyżowej w postaci rzeźb. Droga krzyżowa - w Jerozolimie powstał zwyczaj obchodzenia miejsc uświęconych Męką Zbawiciela i rozważania jej. Z czasem zaczęto w całym Kościele wznosić tak zwane stacje Męki Pańskiej. Wierni obchodząc je rozpamiętują cierpienia Zbawiciela.

                             

Przestrzeń kościoła uzupełniona jest wieloma tablicami, upamiętniającymi ważne wydarzenia i osoby. W zachodniej kaplicy znajdujemy tablice poświęcone żołnierzom i ułanom poległym w walkach w latach 1917-1945, ofiarom Katynia. Tablica upamiętniająca nawiedzenie rodzin przez obraz Matki Boskiej Częstochowskiej w latach 1987-1988. osobne miejsce w tej kaplicy zajmują tablice upamiętniające Wincentego Witosa oraz Romana Dmowskiego. Na ścianach kaplicy wschodniej upamiętnieni zostali Synowie tej ziemi, Ofiary zbrodni stalinowskich, Ksiądz Kazimierz Hamerszmit, ofiary poległe w Ostaszkowie i Starobielsku, 3 Pułk Szwoleżerów Mazowieckich, Ksiądz Jerzy Popiełuszko. We wschodniej kruchcie znajdujemy tablice upamiętniające 150 lat konsekracji kościoła, 285 lat istnienia parafii, 280 lat istnienia miasta. W kruchcie zachodniej znajdują się tablice upamiętniające posługę kapłańską pełnioną przez Księdza Kazimierza Hamerszmita, a także upamiętniająca 20 rocznicę wprowadzenia Stanu Wojennego.

       

Cały Dom Boży wypełniony jest światłem dzięki 10 żyrandolom umieszczonym na długich łańcuchach między filarami i na każdym filarze znajduje się kinkiet

Wymiary kościoła św. Aleksandra: długość 58 m., szerokość z kaplicami 40 m., wysokość do sklepienia 12 m., wieże 18 m.

 

PARAFII I KOŚCIOŁ OBECNIE

W 2011 roku dotychczasowego Księdza Proboszcza Ryszarda Gwiazdowskiego zastąpił Ksiądz Prałat Kazimierz Gryboś. Nowy Ksiądz Proboszcz rozpoczął kilka ważnych zmian w Parafii. Dzięki inicjatywie nowego Księdza Proboszcza wyremontowane zostało Prezbiterum, wraz z wymianą posadzki oraz wybudowaniem Ołtarza i Ambony, przy okazji remontu odnowiony został system grzewczy, wymienione zostało nagłośnienie. Z Prezbiterium zniknęły również krzesła stanowiące miejsca siedzące dla Liturgicznej Służby Ołtarza i Kapłanów Koncelebrujących. Zostały one zastąpione Stallami po obu stronach Ołtarza, które mogą pomieścić 6 osób. Po remoncie Prezbiterium uporządkowano i odświeżono Zakrystię, wymieniono okna na nowoczesne, doprowadzono ogrzewanie oraz dokonano wymiany mebli w bocznej salce, która dawniej służyła Służbie Liturgicznej. Boczna kaplica została zaminiona na Kaplicę Całodziennej Adoracji. 

Dokonano również remontów budynków parafialnych. Do zakresu robót zaliczyć można wymianę dachy oraz gruntowny remont budynku, w który zamieszkują Siostry Terezjanki, wymianę okien oraz docieplenie budynków parafialnych, remonty oraz doposażenie salek parafialnych, stworzeni auli Parafialnej.

           

Ostatnie inwestycje w Parafii to zakup rzutnika oraz specjalnego oprogramowania Ceremonia do obsługi i wyświetlania pieśni oraz montaż monitoringu na terenie Kościoła oraz terenie placu prafialnego. Parafia wzbogaciła się o figurę Michała Archanioła, która na stałe wmontowana jest w boczny ołtarz. Dzięki pozyskaniu dofinansowania z Urzędu Miejskiego w Suwałkach oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyremontowano i odmalowano fronton świątyni oraz rozpoczęto remont schodów głównych.

Opracował: Paweł Siedlecki


 
Źródła: 

        1)    Portal Suwalszczyzna.et
2)    
Portal salon24.pl
3)     Portal polskaniezwykla.pl
4)     Portal Moje Suwałki na starej fotografii
5)     Portal fotopolska.eu
6)     Portal Dawne Suwałki
7)     Portal Przedwojenne Suwałki
8)     Kronika Parafialna
9)     DronUp.pl - Łukasz Tyczkowski

Odsłony

Odsłon artykułów:
99907

Gościmy

Odwiedza nas 141 gości oraz 0 użytkowników.